Талғат қабылдау қиын жағдайға тап болды: жарақаттың салдары өмір бойы сақталған, ал оның қалай болғанын растайтын құжаттар ондаған жылдан кейін табылмады. Өзінің айтуынша, осы қағаздардың болмауы мүгедектік рәсімдеуге кедергі келтірген. Оның оқиғасы әлеуметтік қорғауға жету жолының қаншалықты күрделі болатынын көрсетеді.
Талғатқа не болған?
Талғаттың айтуынша, 1981–1982 жылдары кәмелетке толмаған кезінде Қарағанды облысының Қарқаралы ауданында ауыл шаруашылығы жұмыстарына тартылған. Жұмыс барысында жазатайым оқиға болып, қолдарының жарақаты осы күнге дейін сақталған.
2026 жылғы 17 наурыздағы дәрігер қорытындысында саусақтар ампутациясының салдары мен сол жақ білезік буыны қозғалысының шектелуі сипатталған. Бұл қолдарының қазіргі жағдайын растайды. Ал ескі жарақаттың қайда және қандай жағдайда болғанын бөлек дәлелдеу қажет.
Аурухана мен әкімдік не деп жауап берді?
Архив мәліметтерін іздеуге қатысты құжатпен расталған хат алмасу 2026 жылғы сәуірде басталды:
- 23 сәуірде әкімдік Қарқаралы аудандық ауруханасына сұрау жолдады.
- 28 сәуірде аурухана 1981–1982 жылдардағы медициналық архивтің жоқ екенін, жарақат пен стационарлық ем туралы мәліметтер сақталмағанын хабарлады.
- 29 сәуірде әкімдік сұралған мәліметті бере алмайтынын айтып, заңдық фактіні анықтау үшін сотқа жүгіну мүмкіндігін көрсетті.
- 5 маусымда қайталама жауапта қосымша архив мәліметтері жоқ екені расталды.
Аурухана құжаттар сақтау мерзімі аяқталғаннан кейін жойылған болуы мүмкін деп түсіндірген. Жауапта дәл осылай жазылған. Бұл хат алмасуда архивтің кінәлі әрекет салдарынан жоғалғанын анықтайтын құжат жоқ.
Неліктен дәрігер қорытындысы жеткіліксіз болды?
Дайындалған арызда Талғаттың ұстанымы келтірілген: МӘС-тен өтіп, мүгедектік мәселесін шешу үшін одан жарақаттың өндірістік сипатын растау талап етілген. Қолдың фотосуреті немесе бүгінгі медициналық қорытынды сол тарихи мән-жайды өздігінен дәлелдемейді.
Мұнда екі мәселені ажырату керек: адамның қазіргі шектеулері және бұрынғы жарақаттың жағдайларын растау. Екеуі араласып кетсе, адам медициналық комиссия мен анықтама бере алмайтын архивтің арасында қалуы мүмкін.
Қандай келесі қадам дайындалды?
Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға фактісін анықтау туралы сотқа арыз дайындалды. Онда жарақат жайындағы мәліметтер, медициналық құжаттар, органдардың жауаптары және мән-жайларды куәлардың айғақтарымен растау мүмкіндігі жинақталған.
Дайындалған арыз — сот шешімі емес. Бұл жарияланымда сот процесі аяқталды немесе Талғатқа мүгедектік белгіленді деген хабар жоқ. Әзірге дәлелдермен жұмыс және құжаттық кедергіні еңсеру туралы сөз болып отыр.
Бұл оқиға неге маңызды?
Жан Ботанов бала кезінен мүгедектігі бар адам және заңгер ретінде өз жағдайыңды дәлелдеуге қанша күш кететінін біледі. Ескі папканың архивте сақталғанына қарамастан, адам жарақаттың салдарымен өмір сүруін жалғастырады.
Ұқсас жағдай болса, алған жауаптарыңызды жинап, қандай құжаттар жетіспейтінін айтыңыз. Фактілерден бастап, әрі қарайғы қадамдарды бірге қарастырайық. Есіңізде болсын: бірге біз күштіміз.